Dostęp do zawartości strony jest możliwy tylko dla profesjonalistów związanych z medycyną lub obrotem wyrobami medycznymi.

Czysta Wisła – Why Not

Autorzy:
Marian RojekAndrzej Woźnica , dr hab.Damian Absalon, dr hab.Agnieszka SotołaAnna PiotrowskaMagdalena GrzesiakAdrian Witwicki

Pandemia pokazała jasno, jak negatywny wpływ na planetę ma globalna gospodarka. Przyszedł czas walki o poprawę warunków naszego wspólnego środowiska naturalnego. Jako Fundacja Why Not chcemy aktywnie się w nią włączyć. Stąd projekt związany z Wisłą, największą dziką (nieuregulowaną) rzeką w Europie. Najwyższy czas, by rozpocząć systematyczne działania, dążące do poprawy czystości jej wód.

Fundacja Why Not wraz ze Śląskim Centrum Wody Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w dniach 18 – 31 lipca br. zrealizowała projekt „Czysta Wisła – Why Not”. Uniwersytet objął akcję patronatem naukowym i stał się jej współorganizatorem. W program badawczy włączyło się grono naukowców: hydrobiologów, hydrologów, chemików, a także biologów. Otrzymaliśmy od nich specjalistyczną aparaturę pomiarową oraz wsparcie merytoryczne w okresie planowania i realizacji projektu.

Wspólnie postawiliśmy sobie unikalne cele naukowo-poznawcze, ukierunkowane na rzetelną ocenę jakości wód na ponad 1000-kilometrowym odcinku Wisły, od zapory w Goczałkowicach-Zdroju aż do gdańskiego Żurawia nad Motławą. Płynąc w tak krótkim czasie „jedną wodą”, byliśmy w stanie określić bardzo dokładnie wpływ poszczególnych miast, zakładów przemysłowych i kolejnych dopływów na czystość Wisły. Przy pomocy sond laboratoryjnych określaliśmy: zawartość tlenu, pH, potencjał REDOX, przewodność (zasolenie), mętność, chlorofil, fikocyjaninę, amoniak NH4+, azot NO3-, chlorki Cl-, rozpuszczoną materię organiczną (fDOM).

Sondy pomiarowe wyposażone są w czujniki pomiaru głębokości, zanurzenia oraz lokalizację pozycji GPS. Badania wspierane były przez sonar Lawrence HDS 10, aby określić wartości przepływów wody i dokładnie kontrolować pozycję przy użyciu Pulse-Coherent Acoustic Doppler Profiler. Przy ujściu dopływów Wisły oraz w ściśle zaplanowanych punktach, pobrano próbki osadów dennych, w których zostanie określona m.in. zawartość metali ciężkich.

Pomiary naniesiono na specjalnie tworzoną w trakcie spływu mapę Wisły, a odpowiednio sklasyfikowane próbki wody na bieżąco transportowano do laboratorium analitycznego.

Pierwsze oficjalne wyniki zostaną zaprezentowane na sesji 5. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice, w terminie 9 – 15 października 2021 r. Czy dowiemy się, że Polska ma nie jedno, a dwa słone morza? ♦

X

Od jakiegoś czasu wspieramy ciekawe projekty śląskich społeczników. Już cztery razy nasza firmowa reprezentacja brała udział w charytatywnych meczach piłki nożnej i turniejach siatkówki. Organizowała je Fundacja Śląskiego Hospicjum dla Dzieci Świetlikowo. Jej kontynuacją jest założona blisko rok temu przez Mariana Rojka Fundacja Why Not. CX Engineering wspomógł finansowo ten projekt. Gdy padł pomysł ekologicznego kajakarskiego spływu, chętnych było wielu. Ostatecznie popłynęło 14 osób – 4 z Consultronix i 10 z CX Engineering. Nasza ekipa wsparła naukowców badających czystość Wisły od jej źródła do ujścia. Akcja poza wymiarem ekologiczno-społecznym była dla nas dużym wyzwaniem i przygodą. ♦


Dr hab. Andrzej Woźnica
Dyr. Śląskiego Centrum Wody UŚ w Katowicach
Prof. Uniwersytetu Śląskiego

Celem wyprawy było przyjrzenie się całej Wiśle i zebranie danych na temat jakości i ilości wód na całym jej przebiegu. Obecnie woda z rzeki jest pobierana i badana tylko w ok. 20 stałych punktach, ale my w trakcie spływu, w ramach akcji „Czysta Wisła – Why Not”, analizowaliśmy ją co kilometr na jej całej ok. 1000-kilometrowej długości. Już po przepłynięciu pierwszych odcinków naukowcy zauważyli sterty śmieci. Zaobserwowaliśmy niesamowitą ilość plastiku wyrzuconego w różnych miejscach. ♦


Dr hab. Damian Absalon
Przew. Państwowej Rady Gospodarki Wodnej
Prof. Uniwersytetu Śląskiego

Nasze badania są unikatowe, ponieważ jesteśmy w stanie zatrzymać rzekę w jednym kadrze, w krótkim czasie. Ich idea jest taka, że chcemy pokazać hot spoty, czyli miejsca najbardziej zagrożone i zanieczyszczone. Czasami na punktach monitoringowych nie widać, kto jest odpowiedzialny za to, że na danym odcinku rzeki jakość wody jest taka kiepska. ♦


Agnieszka Sotoła
asotola@cxsa.pl

Akcja „Czysta Wisła – Why Not” od razu mnie zainteresowała. Czemu? Po okresie pandemicznej izolacji wreszcie coś się dzieje, mamy szansę na spotkania towarzyskie, a ja lubię ludzi! Do tego bliska mi jest kwestia ochrony środowiska i jestem przekonana, że trzeba o tym mówić głośno i na wiele sposobów. Aneta Sotoła była uprzejma stworzyć ze mną team, nie tylko rodzinny i zawodowy, ale też kajakowy. W oczekiwaniu na godzinę „zero” przyglądałyśmy się prognozie pogody — pełne optymizmu, bo w końcu poniedziałek był skąpany w słońcu. O 3:30 ze snu wyrwał mnie dźwięk budzika, otworzyłam oczy i byłam pewna, że śnię. Strugi deszczu za oknem i pytanie — co dalej… Kawa i decyzja. Mamy plan, działamy! I tak w ulewnym deszczu, zaczynając po godz. 4 (dodam w nocy!), przepłynęłyśmy najdłuższy odcinek — 27 km. Było fantastycznie i piszemy się na kolejne takie lub inne akcje! ♦


Anna Piotrowska
apiotrowska@cxe.pl

Zapisaliśmy się spontanicznie na hasło „kajakiem do morza”, nie wdając się w szczegóły akcji. Mój pierwszy odcinek to cudowny styk Wisły i Dunajca – start z przeprawy promowej w Opatowcu. Czekając na naszą kolej, pływałyśmy promem tam i z powrotem, omawiając z panem Januszem — kapitanem promu — stan świata i okolic. Przewiozłyśmy z nim kilku rowerzystów (stawka 3 złote), kilku turystów, a nawet ciężarówkę cementu. Inne tempo życia wyznaczane rytmem nurtu obu rzek, a wszystko niecałe 2 godziny jazdy od domu. Potem przypadły mi odcinki w kujawsko-pomorskim. Wisła, która nie przypomina niczym rzeki ze swojego górnego biegu, szeroka, piaszczysta, z wielkimi mieliznami. Przygoda? Na pewno. Nowe spojrzenie na Wisłę? Bezsprzecznie. Do tego fantastyczni ludzie i energetyczny finał w Gdańsku. A jeśli kiedyś przyjdzie mi do głowy, a może by tak rzucić wszystko…, to nie wyjadę w Bieszczady, tylko znajdę sobie jakiś zapomniany prom, na zapomnianej rzece. ♦


Magdalena Grzesiak
mgrzesiak@cxsa.pl

Dokładnie „Why Not?” pojawiło się w moje głowie, gdy po raz pierwszy usłyszałam o akcji „Czysta Wisła – Why Not”. W naszej firmie lubimy sport, a połączenie sportu z fajną inicjatywą trudno jest zignorować. Mój wkład to trzy 4-godzinne zmiany. Pierwsza w okolicach Krakowa, druga w okolicach Bydgoszczy i finał w Gdańsku. Cała frajda spływu spotęgowana była przez element zagadki, jakim było znalezienie miejsca przesiadki, do tego zmiana warty na kajaku i podziwianie natury, ponieważ Wisła na każdym odcinku odkrywała przed nami swoje inne oblicze. Miło było powiosłować w szczytnym celu, choć czasami to wiosłowanie nie było łatwe. Ostatni odcinek, gdy wszyscy płynęliśmy razem, mimo że końcowy, okazał się najtrudniejszy. Wiatr, fale i prąd znoszący nas ciągle na lewo, a w kajaku dwie dziewczyny o raczej wątłych rączętach – na szczęście z pomocą przyszli ponowie z CX Engineering. Po szybkim przetasowaniu załogi, w rytm bijących z łódki Uśki bębnów wpłynęliśmy do Gdańska. ♦


Adrian Witwicki
awitwicki@cxe.pl

Udział w projekcie „Czysta Wisła – Why Not” rozpoczął się dla mnie dużo wcześniej przed zaplanowanym startem spływu. W momencie, gdy tylko usłyszałem o pomyśle, postanowiłem zaangażować się we wstępną organizację wewnątrz firmy i pomóc w pracach nad planem zmian załogi. Poza sprawdzeniem swoich sił w trakcie samego spływu oraz przekonaniem się dlaczego Wisła jest nazywana królową polskich rzek, poznałem sporo ciekawych osób biorących udział w akcji. Byłem częścią znacznie większego zespołu, który mimo wymagających warunków i pojawiających się przeciwności poradził sobie, osiągając zamierzony cel. Był to świetny przykład udanej pracy grupowej! ♦

Autorzy
Marian Rojek

Przewodniczący Rady Fund...

Fundacji Why Not

Andrzej Woźnica , dr hab.

Prof. Uniwersytetu Śląsk...

Śląskie Centrum Wody UŚ ...

Damian Absalon, dr hab.

Prof. Uniwersytetu Śląsk...

Przew. Państwowej Rady G...

Agnieszka Sotoła

Consultronix

Anna Piotrowska

CX Engineering

Magdalena Grzesiak

Consultronix

Adrian Witwicki

CX Engineering